Δημιούργησε μια διαχρονική επιχείρηση

Του Πλάτωνα Μαλικούρτη

Το franchise έχει καθιερωθεί σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες ως ένας υγιής και αρκετά σίγουρος τρόπος επιχειρηματικής δραστηριοποίησης μεμονωμένων δικαιοδόχων, οι οποίοι απολαμβάνουν τα οφέλη από την συνεργασία τους με αξιόπιστες μητρικές εταιρείες, που διαθέτουν υποδομές υποστήριξης και ανανεούμενη τεχνογνωσία.

 

Επιπλέον, έχει καθιερώσει (και στην χώρα μας) αρκετές επιχειρήσεις, οι οποίες ξεκινώντας με όρεξη για δουλειά και διαθέτοντας μια διαφοροποιημένη επιχειρηματική πρόταση, έχουν καταφέρει να εξελιχθούν σε ισχυρά δίκτυα λιανικής, ακόμη και να εισαχθούν στο ΧΑΑ ή και να προσελκύσουν επενδυτικό ενδιαφέρον από μεγάλους ομίλους ή από venture capitals.

Αυτό που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό είναι ότι το franchise από την πλευρά των υποψηφίων δικαιοδόχων, και συγκεκριμένα η έναρξη συνεργασίας με μια αλυσίδα και η δημιουργία μιας μονάδας franchise, συνήθως, δεν αποτελεί επένδυση, όπως πολλοί συνηθίζουν να την αποκαλούν, προκειμένου να δημιουργήσουν ενδιαφέρον. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το να ανοίξει κάποιος μια franchised επιχείρηση αποτελεί δραστηριότητα αυτοαπασχόλησης. Με απλά λόγια, πρέπει να εργασθεί και να κοπιάσει ο ίδιος προκειμένου, τόσο να αποσβέσει την αρχική επένδυσή του, όσο και να διασφαλίσει μια σεβαστή μηνιαία αμοιβή. Κανένα κατάστημα ή γραφείο δεν λειτουργεί στον αυτόματο. Δεν είναι δυνατόν να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να τοποθετήσει κάποια χρήματα σε μια δραστηριότητα, η οποία και θα του αποφέρει σταθερά οικονομικά οφέλη, χωρίς να ασχολείται καθόλου. Ακόμη, και στο ΧΑΑ αν επενδύσει, θα πρέπει να παρακολουθεί την κατάσταση και να αποφασίζει για τις σχετικές αγοραπωλησίες μετοχών. Πόσο, μάλλον σε μια επιχείρηση που αποτελεί ένα ζωντανό οργανισμό και χαρακτηρίζεται από συνεχόμενες καταστάσεις που απαιτούν εκτεταμένη προσοχή, αποφάσεις και άμεσες ενέργειες. Επιπλέον, μια μικρή επιχείρηση, για παράδειγμα, δεν έχει την δυνατότητα απασχόλησης περισσότερου προσωπικού από το αναγκαίο, ώστε να μειωθούν οι ανάγκες για πυρόσβεση από τον επιχειρηματία, όταν θα απουσιάζει ένα στέλεχός του.

Η ουσιαστική διαφορά μεταξύ επένδυσης και franchise είναι ότι σε μια καθαρόαιμη επένδυση κάνεις δυο μόνο πράγματα: ενημερώνεσαι και αποφασίζεις, ενώ στην περίπτωση του franchise, διοικείς και (ενίοτε) δουλεύεις ο ίδιος.

 

Επιλέγοντας να γίνεις επιχειρηματίας

Η απόφαση να ξεκινήσει κάποιος μια δική του επιχείρηση αποτελεί αναμφισβήτητα ένα σημαντικό στάδιο στην ζωή του. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα δίλημμα: Υπάλληλος ή Επιχειρηματίας;

Το να είσαι υπάλληλος (ή καλύτερα στέλεχος) σε μια εταιρεία, σε απαλλάσσει από μια σειρά από άγχη και ευθύνες. Όχι ότι δεν χρειάζεται να δουλεύεις και να κάνεις υπερωρίες, ή ότι δεν έχεις άγχος και στοχοποιήσεις. Απαλλάσσεσαι, όμως, από την ένταση κάποιων άλλων προβλημάτων, όπως η ικανοποίηση των απαιτήσεων των προμηθευτών, η διασφάλιση της απαιτούμενης ρευστότητας για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών, η αντιμετώπιση των ελέγχων της εφορίας, κ.λπ.

Αν τα βάλουμε κάτω και μετρήσουμε τις δυσκολίες του να είσαι υπάλληλος με αυτές του να έχεις την δική σου επιχείρηση, είναι σίγουρο πως η πλάστιγγα θα γείρει υπέρ της πρώτης εναλλακτικής. Όμως, η επιλογή του Επιχειρηματία προσφέρει την υποτιθέμενη δυνατότητα για δημιουργία σημαντικών κερδών, την αίσθηση της αυτονομίας και της δυνατότητας να αποφασίζεις για τον εαυτό σου. Τελικά, η επιλογή που κάνει κάποιος έχει σχέση με το DNA του και με το πως νοιώθει καλύτερα ο ίδιος, καθώς – όπως και να το κάνουμε δαπανούμε το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής ημέρας μας στην εργασία μας. Και κάτι ακόμη, όταν δουλεύεις για τον εαυτό σου, αποφασίζεις ο ίδιος, όσο περισσότερο εργάζεσαι τόσο περισσότερα κερδίζεις, αν μια μέρα δεν υπάρχει κίνηση, σηκώνεσαι και πας για μπάνιο! Έχεις κάθε λόγο να είσαι εφευρετικός και να διερευνάς τρόπους προσέλκυσης πελατείας και συμπίεσης των εξόδων. Ότι κάνεις έχει άμεσο αντίκτυπο στην τσέπη σου και στον χρόνο σου.

Μια άποψη, που ευτυχώς τείνει να σπανίζει, είναι ότι ένα μεγαλοστέλεχος νιώθει υποτιμητικά στην προοπτική να ανοίξει ένα κατάστημα. Νιώθει ότι η εμπειρία του και τα πτυχία του πάνε χαμένα. Μεγάλο λάθος, καθώς το να διαχειρίζεσαι ένα κατάστημα, από τη μια πλευρά δεν χαρακτηρίζεται από την πληθώρα αποφάσεων που λαμβάνεις στο στενό πεδίο των αρμοδιοτήτων σου σε μια μεγάλη εταιρεία, και ίσως δεν έχει αντίστοιχη αίγλη, όμως, από την άλλη, απαιτεί πλήθος αποφάσεων σε πολλούς περισσότερους τομείς από τις προμήθειες και την διαχείριση της ρευστότητας έως την εξυπηρέτηση των πελατών και στις τοπικές προωθητικές ενέργειες. Οι αποφάσεις που λαμβάνεις, ως υπεύθυνος καταστήματος, όχι μόνο, είναι αρκετές και όχι πάντα τόσο απλές, αλλά είναι αναμφισβήτητα άμεσα σχετιζόμενες με το παρόν και το μέλλον σου.

Η πολυπλοκότητα και η σπουδαιότητα, άλλωστε, των αποφάσεων αυτών διακρίνουν το franchise έναντι ενός no name καταστήματος. Σε αυτό το πλαίσιο, έρχεται το franchise και σου παρέχει μια μοναδική δυνατότητα να απαλλαχθείς – ως ένα σημείο – από αρμοδιότητες που, πολλές φορές, δεν είσαι σε θέση να αντιμετωπίσεις. Άλλωστε, ένας βασικός λόγος που πολλές μικρές επιχειρήσεις κλείνουν είναι αυτός ακριβώς, ότι οι επιχειρηματίες – ιδιοκτήτες δεν είναι σε θέση (λόγω εμπειρίας και γνώσης, αλλά και λόγω περιορισμένου χρόνου) να λάβουν σωστές αποφάσεις και να διαχειριστούν καίρια ζητήματα για ένα κατάστημα.

Συμβαίνει και κάτι άλλο, όταν – ως στέλεχος – φτάσεις σε μια ηλικία και καλοπληρώνεσαι τυχαίνει να θελήσουν να σε παραιτήσουν διότι κοστίζεις αρκετά, ή τυχαίνει να σταματήσει τις δραστηριότητές της η επιχείρησή σου. Τότε τι κάνεις, σε μια ηλικία 50 ετών; Ξαναβγαίνεις στην αγορά εργασίας με ένα δυνατό βιογραφικό και μια σειρά από γνωριμίες; Με τι διάθεση και ψυχολογία αντιμετωπίζεις τη νέα κατάσταση και πώς νιώθεις για τις ευθύνες που έχεις να συντηρείς τα λειτουργικά του σπιτιού σου, π.χ. ενοίκια, δάνεια, δίδακτρα, κ.λπ. Ένα προνοητικό και δυναμικό στέλεχος έχει σίγουρα διερευνήσει την επιλογή του franchise, είτε ως μοναδική απασχόληση είτε ως συμπληρωματική δραστηριότητα κατά την διάρκεια της σταδιοδρομίας του. Με το franchise εξασφαλίζει την αυτονομία στην ζωή του.

Το franchise σε εφοδιάζει με τεχνογνωσία, δηλαδή δεν χρειάζεται να ασχοληθείς με θέματα που κάποιοι άλλοι τα έχουν επιλύσει, έχουν πάθει και έχουν μάθει. Εξασφαλίζεις καλές συμφωνίες με προμηθευτές για προϊόντα ποιότητας, καθοδηγείσαι από την δημιουργία του χώρου σου, μέχρι την καθημερινή λειτουργία του και τις τοπικές προωθητικές ενέργειες, έχεις κάποιον να σε συμβουλεύει, να σε ενημερώνει, να σε παρακινεί και να σε εφοδιάζει με τα αποσταλάγματα της συνολικής εμπειρίας ενός δικτύου και των διαρκών ερευνών που διενεργεί.

Έχεις ένα καθημερινό συνεργάτη, ο οποίος σε υποστηρίζει και σε διασφαλίζει από λάθη, σου δίνει το δικαίωμα να χρησιμοποιείς τις συνεργασίες του, τις υποδομές του και το αναγνωρίσιμο εμπορικό σήμα του. Βέβαια, όλα αυτά δεν τα κάνει αφιλοκερδώς, όμως – καλώς εχόντων των πραγμάτων – λειτουργεί κάτω από μια σχέση αμοιβαίου οφέλους.

 

Επιλέγοντας ένα franchise

Ναι μεν το franchise, ως φιλοσοφία διαθέτει μια σειρά από πλεονεκτήματα. Ναι μεν πολλές επιχειρήσεις έχουν ωφεληθεί από αυτά. Δεν αποτελεί, όμως, γενικό κανόνα επιτυχίας. Το μυστικό είναι να επιλέξεις την σωστή αλυσίδα για να συνεργασθείς, και η επιλογή αυτή αποτελεί μια πολυδιάστατη απόφαση και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Αρχικά αποδέχεσαι τη λογική της συνεργασίας που υπαγορεύει ο θεσμός, στη συνέχεια είτε επιλέγεις έναν κλάδο και ερευνάς για την εταιρεία με την οποία θα συνεργασθείς, είτε επιλέγεις ένα κατάστημα – χώρο και ερευνάς την μετέπειτα συνεργασία σου. Στην πρώτη περίπτωση, σε συνεργασία με τη μητρική εταιρεία θα ξεκινήσεις να ψάχνεις για διαθέσιμους και κατάλληλους χώρους να στεγάσεις την δικιά σου επιχείρηση. Στην δεύτερη περίπτωση, θα επιλέξεις τη μητρική εταιρεία που έχει διαθέσιμη περιοχή και ενδιαφέρεται να δραστηριοποιηθεί σε αυτήν.

Υπάρχουν και πολλοί άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές σου και είναι διαφορετικές ανά περίπτωση. Ωστόσο, ο κανόνας είναι ένας: Η σωστή επιλογή δικαιοπαρόχου εταιρείας, σε δύο βάσεις, α/ στην ικανότητα της επιχειρηματικής πρότασης και β/ στην υποστήριξη που σου παρέχει.

Ξεκινώντας, με ένα αδύναμο επιχειρηματικό concept, ξεκινάς στραβά. Πρέπει να σε πείσουν, με πεπραγμένα, με νούμερα, με μελέτες στρατηγικής για τις σημερινές και μελλοντικές αποδόσεις της πρότασής τους. Στη συνέχεια, πρέπει να διερευνήσεις ο ίδιος την δυνατότητα και την θέλησή τους να σε υποστηρίζουν, αν διαθέτουν κατάλληλες υποδομές και αν πραγματικά μπορούν να σε ωφελήσουν κατά την διάρκεια της συνεργασίας σας.

 

RULES

>> 1.     Όποιος διατηρεί το δικό του κατάστημα, δουλεύει ωράρια καταστημάτων (και το Σάββατο).

>> 2.     Όποιος έχει την δική του επιχείρηση δουλεύει υπερωρίες, τις οποίες και δεν πληρώνεται πάντα.

>> 3.     Συμβαίνει, συχνά, να πρέπει να κάνει την κάθε δουλειά των υπαλλήλων του.

>> 4.     Ο πελάτης έχει πάντα δίκιο, και όταν πουλάς λιανική, σέβεσαι κάθε ιδιοτροπία του (αν θες να έχεις πελάτες).

>> 5.     Με το franchise, χρησιμοποιείς ένα γνωστό εμπορικό σήμα, το οποίο προσελκύει καταναλωτές, και τους εμπνέει εμπιστοσύνη σε θέματα ποιότητας και εξυπηρέτησης.

>> 6.     Η μητρική εταιρεία, πέρα από το σήμα της και τα προϊόντα της, οφείλει να παρέχει αποτελεσματική υποστήριξη.

>> 7.     Αν δεν σου παρέχουν υποστήριξη, τότε, δεν κάνουν franchise.

>> 8.     Αν δεν κάνουν franchise, κάνουν licensing, το οποίο δεν είναι μεμπτό.

>> 9.     Δεν αρκούν δέκα υγιή καταστήματα για να πιστέψεις σε μια εταιρεία (πάντως 200 αρκούν).

>> 10.   Αν μπορεί ο δικαιοπάροχος να τεκμηριώσει το μέλλον της αλυσίδας του, το κάνει μέσω ενός business plan.

 

LET'S TALK FRANCHISE