Το Franchise.GR απέναντι στην παραβατικότητα: Η νομιμότητα και η επιχειρηματική συνέπεια ως θεμελιώδεις αρχές
Η κοινότητα του franchise καταδικάζει απεριφράστως κάθε αποδεδειγμένη παραβατική πρακτική που πλήττει την υγιή επιχειρηματικότητα, τον ανταγωνισμό και την κοινωνική εμπιστοσύνη. Με αφορμή τις υπό διερεύνηση υποθέσεις, αναδεικνύεται η ανάγκη να αποδίδονται οι ευθύνες εκεί όπου πραγματικά ανήκουν, με το franchise να έχει ως πυρήνα του τη διαφάνεια, τη συμβατική συνέπεια και την αρχή του αμοιβαίου οφέλους (win–win).
Στο Franchise.GR επισημαίνουμε διαχρονικά ότι η αξιοπιστία ενός δικτύου δεν εξαρτάται μόνο από την ισχύ του concept, αλλά πρωτίστως από το ήθος και τη νοοτροπία του franchisor. Όπως αναλύουμε σε άρθρα μας, όπως «Elite Franchise Mindset» (19 Μαΐου 2020) και «Το DNA που ξεχωρίζει τους νικητές» (25 Φεβρουαρίου 2026), η κουλτούρα ηγεσίας και η έμπρακτη δέσμευση στη δίκαιη συνεργασία είναι εκείνες που χτίζουν τα υγιή δίκτυα. Με εκατοντάδες brands, χιλιάδες καταστήματα και δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους, ο θεσμός οικοδομεί την αξιοπιστία του καθημερινά μέσα από την πράξη.
Όπως τονίζει ο κ. Πλάτων Μαλλικούρτης, εκδότης του περιοδικού FRANCHISE BUSINESS «Η κρίση περνά, αλλά η αρχιτεκτονική ενός θεσμού κρίνεται από τις αντοχές της όταν τα φώτα της δημοσιότητας σβήνουν. Στο franchise, η συνέπεια δεν είναι απλώς μια ηθική επιλογή, αλλά η ίδια η θεμελιώδης προϋπόθεση βιωσιμότητας και ανάπτυξης. Τα μεμονωμένα φαινόμενα παραβατικότητας, όσο θορυβώδη κι αν είναι, δεν μπορούν να ακυρώσουν την πολυετή προσπάθεια χιλιάδων επαγγελματιών που χτίζουν καθημερινά υγιείς επιχειρηματικές σχέσεις και δίκτυα αξίας. Η επόμενη μέρα απαιτεί μεγαλύτερη διαφάνεια, αυστηρότερες δικλείδες αυτοελέγχου και στρατηγική ευθύνη σε όλα τα επίπεδα της αγοράς. Μόνο έτσι ο θεσμός θα συνεχίσει να αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, αποδεικνύοντας ότι το πραγματικό franchise βασίζεται στη διαρκή αξιοπιστία και όχι στην πρόσκαιρη εντύπωση».
Οι πρόσφατες αποκαλύψεις προκάλεσαν μια απόλυτα κατανοητή κοινωνική έκρηξη. Όταν οι Αρχές φέρνουν στο φως υποθέσεις φοροδιαφυγής μαμούθ, ο αυθόρμητος συλλογισμός του πολίτη είναι ένας: «να καούν όλοι στην πυρά».
Και είναι απολύτως λογικό. Ο επαγγελματίας που πληρώνει στην ώρα του ΦΠΑ, ασφαλιστικές εισφορές και φόρους, ο εργαζόμενος που φορολογείται στην πηγή και ο τίμιος επιχειρηματίας έχουν κάθε δικαίωμα να απαιτούν αυστηρούς ελέγχους και παραδειγματική τιμωρία.
Η λαϊκή οργή, ωστόσο, δεν μπορεί να υποκαθιστά τη Δικαιοσύνη, ούτε να μετατρέπεται σε συλλογική καταδίκη.
Παράλληλα, δημοσιεύθηκαν συνδικαλιστικές τοποθετήσεις αναφορικά με την προστασία της παραδοσιακής μικρομεσαίας επιχείρησης, υπό το πάγιο συνδικαλιστικό δόγμα «φόβος απέναντι στις μεγάλες κλίμακες, απαίτηση κρατικού παρεμβατισμού και ισοπέδωση της διάκρισης ανάμεσα στον υγιή ανταγωνισμό και την παρανομία». Ωστόσο, κάτω από το επιφανειακό αφήγημά τους περί του «κακού μονοπωλίου» και του «ανυπεράσπιστου franchisee», κρύβονται δομικές αντιφάσεις, οικονομικοί μύθοι και μια βαθιά αντίφαση ως προς τη φύση του ίδιου του επιχειρείν:
«δεν γίνεται να πουλάς κάτω από το κόστος» και ότι αυτό συνιστά αθέμιτο ανταγωνισμό που πλήττει τις μικρές επιχειρήσεις.
Στη σύγχρονη βιομηχανία της μαζικής εστίασης και του οργανωμένου λιανεμπορίου, η τιμολόγηση δεν γίνεται με τη λογική του συνοικιακού μαγαζιού («αγοράζω 10, βάζω καπέλο, πουλάω 15»). Οι μεγάλες αλυσίδες βασίζονται στις οικονομίες κλίμακας (economies of scale) και στη διαπραγματευτική ισχύ (bargaining power) έναντι των προμηθευτών.
Το πραγματικό κόστος: Αυτό που για έναν μικρό επαγγελματία είναι «κόστος», για μια μεγάλη αλυσίδα με όγκο εκατομμυρίων μονάδων είναι πολλαπλάσια χαμηλό (π.χ. κεντρικές συμφωνίες προμήθειας πρώτων υλών). Το να βαφτίζεις «πώληση κάτω του κόστους» την ανώτερη δομική αποτελεσματικότητα και τη χαμηλότερη κοστολογική βάση ενός ισχυρού δικτύου σημαίνει ότι συγχέεις τον αθέμιτο ανταγωνισμό με τον θεμιτό αλλά σκληρό ανταγωνισμό τιμών.
Αξιώνεται αυτεπάγγελτος κρατικός έλεγχος και παρέμβαση στις τιμές και στη λειτουργία της αγοράς επειδή οι τιμές των αλυσίδων ενοχλούν τους ανταγωνιστές.
- Σε μια ελεύθερη οικονομία αγοράς και εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου ανταγωνισμού, το κράτος δεν υπαγορεύει τιμολογιακή πολιτική εκτός εάν αποδεδειγμένα τεκμηριωθεί κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης ή καρτελική συμφωνία (τις οποίες ελέγχει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, όχι οι γενικοί φόβοι περί συγκεντροποίησης). Η ζήτηση προστασίας μέσω κρατικών παρεμβάσεων στις τιμές μεταφράζεται σε θεσμικό στράτευμα υπέρ των μη αποτελεσματικών δομών σε βάρος του τελικού καταναλωτή, ο οποίος επωφελείται από τις χαμηλότερες τιμές.
«εκβιαστική» λειτουργία της μητρικής εταιρείας απέναντι στους franchisees, ως δέσμιους που έχασαν την επένδυσή τους.
- Ο franchisee δεν είναι καταναλωτής που εξαπατήθηκε, είναι ανεξάρτητος επιχειρηματίας. Επιλέγει να επενδύσει σε ένα έτοιμο concept, απολαμβάνοντας τη δύναμη του brand name, της τεχνογνωσίας και των προμηθειών. Όταν το σύστημα λειτουργεί καλά, απολαμβάνει υπεραξίες, όταν η κεντρική διοίκηση παρανομεί, οι συνέπειες είναι υπαρκτές. Το να μεταθέτεις την ευθύνη αποκλειστικά στον «κακό franchisor» αγνοεί το γεγονός ότι η επιχειρηματική συνεργασία εμπεριέχει έλεγχο δέουσας επιμέλειας (due diligence) από την πλευρά του επενδυτή πριν υπογράψει.
«Πρέπει να ξέρει και ο υποψήφιος φραντσάιζ ότι μπαίνει σε μία διαδικασία η οποία τον βάζει σε κίνδυνο... Το επιχειρείν στο απαρέμφατο σημαίνει ρίσκο».
- Αν το επιχειρείν σημαίνει εκ φύσεως ρίσκο, τότε η αποτυχία μιας επένδυσης, η πτώχευση ενός δικτύου ή οι συνέπειες από τις κακές επιλογές (ή παρανομίες) της μητρικής εταιρείας αποτελούν μέρος του επιχειρηματικού κινδύνου που αναλαμβάνει ο επενδυτής. Δεν μπορείς από τη μία να ζητάς κρατική προστασία από τον ανταγωνισμό και τους κινδύνους της αγοράς και από την άλλη να επικαλείσαι το «ρίσκο του επιχειρείν» ως άλλοθι για τη πορεία των πραγμάτων.
Το franchise δεν κινδυνεύει από τη συγκεντροποίηση καθ’ αυτή, αλλά από την έλλειψη διαφάνειας και εσωτερικών δικλείδων ασφαλείας — ζητήματα που λύνονται με συστήματα ελέγχου και όχι με κρατικές απαγορεύσεις στην αποδοτικότητα.
Δημόσιο Θέαμα
Οι τρέχουσες υποθέσεις μονοπωλούν τα φώτα της δημοσιότητας. Τηλεοπτικά παράθυρα, έκτακτες ειδήσεις και πρωτοσέλιδα συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία συχνά συγχέεται με την εντύπωση.
Σε κάθε εποχή υπήρχε η ανάγκη του δημόσιου θεάματος, από το «Άρτος και Θεάματα» των Ρωμαίων, μέχρι τα σημερινά social media και τα δελτία ειδήσεων. Οι σοβαρές έρευνες οφείλουν να βλέπουν το φως της δημοσιότητας, όμως η υπερπροβολή δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι ένα μεμονωμένο γεγονός περιγράφει ολόκληρη την πραγματικότητα.
Μια Κρίσιμη Λεπτομέρεια
Αξίζει να σημειωθεί η σημαντική λεπτομέρεια ότι επιχειρήσεις το «Χωριάτικο» και η Pizza Fan δεν υπήρξαν ποτέ μέλη του Συνδέσμου Franchise Ελλάδος, ούτε συνδέονται θεσμικά με τα επίσημα μητρώα του.
Η επισήμανση αυτή δεν αποτελεί ούτε τεκμήριο ενοχής, ούτε κρίση για την εμπορική τους πορεία. Αποτελεί όμως μια απολύτως αναγκαία διευκρίνηση για την κοινή γνώμη, η οποία τείνει να θεωρεί ότι οποιαδήποτε μεγάλη αλυσίδα καταστημάτων ανήκει αυτομάτως στο οργανωμένο οικοσύστημα του franchise.
Το franchise δεν είναι απλώς μια επιγραφή ή ένα εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων. Είναι μια αυστηρή, θεσμοθετημένη επιχειρηματική σχέση με προκαθορισμένους κανόνες, μεταφορά τεχνογνωσίας και διαφανείς συμβατικές υποχρεώσεις.
Το DNA του Franchise πατάσσει τη Φοροδιαφυγή
Υπάρχει μια παράμετρος που σπάνια αναλύεται στη δημόσια σφαίρα: ο ίδιος ο μηχανισμός του franchise λειτουργεί αποτρεπτικά στην απόκρυψη τζίρου.
Στο franchise, ο δικαιοπάροχος (franchisor) αμείβεται κατά κανόνα μέσω royalties, δηλαδή μέσω ποσοστού επί του πραγματικού κύκλου εργασιών του δικτύου. Αυτό δημιουργεί ένα ισχυρό οικονομικό αντικίνητρο απέναντι στη φοροδιαφυγή:
Όταν ο franchisee αποκρύπτει έσοδα, δεν ζημιώνεται μόνο το Δημόσιο. Πληρώνεται λιγότερο και ο franchisor, αφού τα royalties υπολογίζονται επί του δηλωμένου τζίρου.
Για τον λόγο αυτό, τα σοβαρά δίκτυα επενδύουν σε προηγμένα πληροφοριακά συστήματα, ERP, POS και μηχανισμούς ελέγχου. Δεν το κάνουν μόνο για διοικητική ευκολία, αλλά γιατί αποτελεί κρίσιμο ζήτημα του ίδιου του μοντέλου τους.
Επιπλέον, η φήμη (brand reputation) είναι το πολυτιμότερο περιουσιακό στοιχείο ενός δικτύου. Ένα σκάνδαλο μπορεί να καταστρέψει εν μιά νυκτί αξιοπιστία δεκαετιών, να παγώσει νέες συμφωνίες και να τραυματίσει ανεπανόρθωτα εκατοντάδες συνεργάτες που δεν φέρουν καμία ευθύνη. Η ζημιά ενός τέτοιου πλήγματος είναι πρωτίστως στρατηγική.
Οι Franchisees της πρώτης γραμμής είναι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες
Πίσω από κάθε brand βρίσκονται εκατοντάδες άνθρωποι που δοκιμάζονται πρώτοι σε μια κρίση, οι franchisees. Ο δικαιοδόχοι δεν είναι υπάλληλοι, είναι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες που έχουν επενδύσει τα κεφάλαιά τους, πληρώνουν ενοίκια, μισθούς και παλεύουν καθημερινά.
Η ελληνική αγορά έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι η κατάρρευση ή τα προβλήματα ενός κεντρικού franchisor δεν συνεπάγονται υποχρεωτικά τον αφανισμό των καταστημάτων - μελών. Οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν, αποδεικνύοντας την αυτονομία τους και την ανθεκτικότητα του θεσμού.
Ένας Θεσμός θωρακισμένος με Ευρωπαϊκούς Κανόνες
Το franchise στην Ελλάδα δεν κινείται σε θεσμικό κενό. Διέπεται από:
Το ελληνικό εμπορικό και αστικό δίκαιο,
Το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού,
Τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Δεοντολογίας για το Franchising,
Πλούσια ελληνική νομολογία γύρω από την καλή πίστη, την προσυμβατική ενημέρωση και την προστασία των συνεργατών.
Κανένα θεσμικό πλαίσιο δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα εμφανιστούν παραβάτες. Μπορεί όμως να προσφέρει εργαλεία πρόληψης, ελέγχου και προστασίας σε όσους λειτουργούν νόμιμα. Αυτή είναι η πραγματική εικόνα του οργανωμένου franchising.
Οι υπεύθυνοι πρέπει να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του νόμου στο ακέραιο, χωρίς εξαιρέσεις, η αγορά οφείλει να ξεχωρίζει την υγιή επιχειρηματικότητα, και η κοινωνία οφείλει να θυμάται ότι η τιμωρία πρέπει να αφορά τους ενόχους, όχι να καταδικάζει συλλήβδην όσους χτίζουν καθημερινά με κόπο το μέλλον τους.
Τα πρόσφατα γεγονότα αποκαλύπτουν ότι οι προοπτικές του κλάδου δεν εξαρτώνται από ευχολόγια, αλλά από τη σκληρή αρχιτεκτονική των συστημάτων:
Τα δίκτυα franchise δεν πρέπει απλώς να αντέχουν στους κραδασμούς, αλλά να ενισχύουν τις δικλείδες διαφάνειας και ελέγχου μέσα από την κρίση, με την αποκοπή κάθε στρεβλού μοντέλου που βασίζεται σε αδιαφανείς πρακτικές, αφήνοντας μόνο τα υγιή συστήματα να επιβιώσουν. Ο franchisor και ο franchisee μοιράζονται την ίδια μοίρα κα όταν η κορυφή τρέχει με αδιαφάνεια, η βάση καταρρέει.
Η ποιότητα ενός δικτύου κρίνεται στην καθημερινή, αδιάψευστη λειτουργία κάθε ξεχωριστού καταστήματος από τους ανεξάρτητους franchisees.
Η αγορά δεν συγχωρεί την απόσταση ανάμεσα στα επικοινωνιακά συνθήματα και την ηθική πραγματικότητα. Το brand equity χτίζεται αποκλειστικά πάνω σε θεμελιώδεις αξίες κοινωνικής ευθύνης και διαφάνειας.
Σε μια αγορά γεμάτη θόρυβο, η διαφοροποίηση δεν έρχεται από το μέγεθος αλλά από τη δημιουργία μιας αυθεντικής κοινότητας που ενώνεται γύρω από κοινές αρχές και τη ρήτρα ότι "Οι άνθρωποι σαν εμάς κάνουν τα πράγματα με τον σωστό τρόπο".
Σας ενημερώνουμε αντικειμενικά και με απόλυτη ειλικρίνεια, καθώς διαθέτουμε ένα ευρύ portfolio επιλογών, ικανό να ικανοποιήσει τις ανάγκες σας.
Προτείνουμε τα concepts που αξιοποιούν τις δυνατότητές σας και καλύπτουν τις προσδοκίες σας.
Εκπροσωπούμε τα πλέον δυναμικά brands για τα οποία σας ενημερώνουμε με κάθε λεπτομέρεια.
Ποιές είναι οι προοπτικές του κλάδου που σας ενδιαφέρει;
Ποιό concept είναι κατάλληλο για εσάς;
Ποιές είναι οι ευκαιρίες της αγοράς;
Ποιές είναι οι μεγάλες παγίδες;
Πώς να τσεκάρετε τον franchisor;
Τι να προσέξετε στην σύμβαση franchise;
Ποιά είναι τα κρυφά κόστη της επένδυσης;
Πώς να αξιολογείσετε τα καταστήματα που έχετε βρει;
Αξιοποιείστε την εμπειρία και την γνώση δεκαετιών της εταιρείας μας, καθώς διαδραματίζουμε θεσμικό, πρωταγωνιστικό και ηγετικό ρόλο στο franchising.
Ξεκινήστε το επιχειρηματικό μέλλον σας με εμάς και διασφαλίστε την επιτυχία!
Οι δυνητικοί δικαιοδόχοι - επιχειρηματίες οφείλουν να πραγματοποιούν τις δικές τους ανεξάρτητες έρευνες αγοράς και μελέτες σκοπιμότητας πριν λάβουν την τελική τους απόφαση.
