Υψηλός τζίρος και σφιχτή κερδοφορία στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων
Η οργανωμένη λιανεμπορική αγορά τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών στην Ελλάδα καταγράφει συνεχή διεύρυνση του κύκλου εργασιών της την τριετία 2023-2025, ωστόσο η εικόνα αυτή διαψεύδεται στην τελική γραμμή των κερδών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, της NielsenIQ και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (ΕΣΕ), η αύξηση των πωλήσεων δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση της κερδοφορίας, καθώς το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και ο πληθωρισμός ασκούν ισχυρές πιέσεις στις επιχειρήσεις.
Η «κόκκινη γραμμή» της κερδοφορίας
Όπως επισημαίνει μιλώντας στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, Απόστολος Πεταλάς, διεθνώς θεωρείται ότι ο κλάδος απαιτεί καθαρή κερδοφορία άνω του 3% για να είναι βιώσιμος. Αντίθετα, στην Ελλάδα το καθαρό περιθώριο κέρδους των αλυσίδων κινείται μόλις στο 1,1%, έχοντας ξεπεράσει κατά πολύ την «κόκκινη γραμμή» προς τα κάτω. Ως βασικές αιτίες αναδεικνύονται το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, ο υψηλός πληθωρισμός και το αυξημένο κόστος λειτουργίας.
Συνολικά, η καταναλωτική δαπάνη στα σούπερ μάρκετ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ) εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 16,2 δισ. ευρώ το 2025, από 15,15 δισ. ευρώ το 2024 και 14,515 δισ. ευρώ το 2023. Αντίστοιχα, οι πωλήσεις (χωρίς ΦΠΑ) διαμορφώνονται στα 12,512 δισ. ευρώ το 2023, στα 13,061 δισ. ευρώ το 2024 και αναμένεται να αγγίξουν τα 13,967 δισ. ευρώ το 2025, προσθέτοντας περίπου 1,5 δισ. ευρώ στην αγορά μέσα σε δύο χρόνια.
Η εκτόξευση του λειτουργικού κόστους
Παρά την άνοδο του τζίρου, το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων κατευθύνεται στους προμηθευτές (10,220 δισ. ευρώ το 2025, παραμένοντας σταθερό στο 73,2% των πωλήσεων), ενώ τα έξοδα λειτουργίας αυξάνονται διαρκώς, φτάνοντας το 25,4% των πωλήσεων το 2025 (3,55 δισ. ευρώ).
Στην κορυφή των λειτουργικών δαπανών βρίσκεται η μισθοδοσία, η οποία εκτιμάται στα 2,222 δισ. ευρώ το 2025. Ακολουθούν:
Ενέργεια: 241 εκατ. ευρώ
Ενοίκια: 227 εκατ. ευρώ
Logistics: 202 εκατ. ευρώ
Τραπεζικοί τόκοι: 160 εκατ. ευρώ
Προμήθειες καρτών: 61 εκατ. ευρώ
Δημοτικά τέλη: Εντυπωσιακή αύξηση στα 31 εκατ. ευρώ το 2025 (από 14 εκατ. ευρώ το 2023).
Λοιπά έξοδα: 405 εκατ. ευρώ
Ως αποτέλεσμα, τα καθαρά αποτελέσματα μετά από φόρους συρρικνώνονται στα 154 εκατ. ευρώ το 2025 (τελικό περιθώριο 1,10%), έναντι 168 εκατ. ευρώ (1,28%) το 2024 και 179 εκατ. ευρώ (1,43%) το 2023.
Επενδύσεις μέσω δανεισμού
Παρά την υποχώρηση της κερδοφορίας, ο κλάδος συνεχίζει να υλοποιεί στρατηγικές επενδύσεις (για δίκτυα, πράσινη μετάβαση, νέες τεχνολογίες και logistics) ύψους 450 εκατ. ευρώ το 2025 (έναντι 400 εκατ. ευρώ το 2024 και 592 εκατ. ευρώ το 2023). Επειδή η κερδοφορία δεν επαρκεί, οι αλυσίδες καταφεύγουν διαρκώς στον δανεισμό, ενώ οι δόσεις των δανείων παραμένουν σταθερές στα 150 εκατ. ευρώ ετησίως και δεν καταγράφονται μερίσματα.
Η εικόνα των μεγάλων αλυσίδων το 2025
Τον πυρήνα του ανταγωνισμού συνθέτουν οι πέντε μεγαλύτεροι όμιλοι της αγοράς:
Όμιλος Σκλαβενίτης: Κατέγραψε θετικό ρυθμό ανάπτυξης με κύκλο εργασιών στα 6,13 δισ. ευρώ (από 5,56 δισ. ευρώ το 2024) και καθαρά κέρδη 99,5 εκατ. ευρώ (1,6% επί του τζίρου). Ο όμιλος διέθετε 542 καταστήματα στα τέλη του 2025, με 42.415 εργαζομένους και μέσο όρο 776.000 πελατών ημερησίως. Η εταιρεία «Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης» σημείωσε τζίρο 5,1 δισ. ευρώ και κέρδη μετά φόρων 95,9 εκατ. ευρώ.
Lidl Ελλάς: Διατηρεί τη θέση του δεύτερου μεγαλύτερου «παίκτη» της αγοράς βάσει τζίρου, χωρίς να δημοσιεύει οικονομικές καταστάσεις στην Ελλάδα λόγω της εταιρικής της μορφής.
ΑΒ Βασιλόπουλος: Παρουσίασε κύκλο εργασιών 2 δισ. ευρώ (έναντι 1,94 δισ. ευρώ το 2024), με καθαρές ζημίες κοντά στα 25 εκατ. ευρώ, ενώ η προσαρμοσμένη λειτουργική κερδοφορία ενισχύθηκε στα 27,3 εκατ. ευρώ. Διέθετε 659 καταστήματα (240 εταιρικά, 405 franchise και 14 χονδρικής ΕΝΑ), με στρατηγικό στόχο την επέκταση του δικτύου franchise.
Όμιλος Metro (My Market & Metro Cash & Carry): Οι ενοποιημένες καθαρές πωλήσεις έφτασαν τα 1,67 δισ. ευρώ (+3%). Τα κέρδη προ φόρων ανήλθαν σε 26,5 εκατ. ευρώ (αύξηση 14,7%), αποτελώντας το 1,56% των καθαρών πωλήσεων, με περισσότερους από 11.000 εργαζομένους.
Δ. Μασούτης: Εμφάνισε αύξηση τζίρου κατά 5,41% στα 1,202 δισ. ευρώ. Η τελική κερδοφορία ενισχύθηκε με τα κέρδη προ φόρων να αυξάνονται κατά 19,1% στα 10,8 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη κατά 16,7% στα 7 εκατ. ευρώ. Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 διέθετε 382 καταστήματα (346 λιανικής, 15 Grand και 21 Cash & Carry).
Η Επόμενη Μέρα στο Οργανωμένο Λιανεμπόριο
Η συγκυρία της περιόδου 2023-2025 στο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων αναδεικνύει μια δομική αντίφαση: οι επιχειρήσεις μεγαλώνουν σε όγκο και τζίρο, αλλά συρρικνώνονται σε δημοσιονομική και λειτουργική αντοχή. Μέσα από το πρίσμα της στρατηγικής σύνθεσης κορυφαίων σχολών σκέψης, η επόμενη μέρα του κλάδου και των δικτύων franchise δεν μπορεί να στηριχθεί στη λογική της απλής διαχείρισης όγκου. Απαιτείται μια ριζική επανεκκίνηση σε επίπεδο επιχειρηματικού μοντέλου, όπου η αξία μετριέται με τη θωράκιση της τελικής γραμμής και τη δημιουργία ανθεκτικότητας απέναντι στην αβεβαιότητα.
Σε ένα περιβάλλον όπου το καθαρό περιθώριο κέρδους έχει υποχωρήσει επικίνδυνα στο 1,1%, οι αλυσίδες και οι συνεργάτες τους στο franchising καλούνται να υπερβούν τον παραδοσιακό ανταγωνισμό τύπου. Η απάντηση δεν βρίσκεται στην αλόγιστη διεύρυνση δικτύων μέσω δανεισμού για την κάλυψη επενδυτικών κενών, αλλά στη χάραξη στρατηγικών επαναπροσδιορίζοντας την εμπειρία του καταναλωτή και προσφέροντας μοναδικότητα που δικαιολογεί το περιθώριο κέρδους.
Αυτό μεταφράζεται σε αριστεία στην καθημερινή εκτέλεση και λειτουργική πειθαρχία, αλλά και σε μια αυθεντική επικοινωνία με την κοινότητα, όπου το brand χτίζει σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αδειοδότησης της προσοχής με το διαρκώς πιεζόμενο εισοδηματικά κοινό. Το segmentation και το positioning απαιτούν πλέον απόλυτη ευθυγράμμιση με τις πραγματικές ανάγκες του σύγχρονου πελάτη, ο οποίος αναζητά αξία και όχι απλώς φτηνές λύσεις.
Εν κατακλείδι, το ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων και τα δίκτυα franchise βρίσκονται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η βιωσιμότητα δεν είναι πλέον ζήτημα κλίμακας ή ποσοτικής επέκτασης, αλλά αποτέλεσμα βαθιάς στρατηγικής ευελιξίας, έξυπνης τεχνολογικής ενσωμάτωσης και προστασίας της πολυπόθητης κερδοφορίας από τα «κόκκινα» λειτουργικά κόστη. Η ικανότητα των παικτών να μετατρέψουν την πίεση σε μοχλό αναδιάρθρωσης θα κρίνει ποιοι θα ηγηθούν της επόμενης δεκαετίας.
Σας ενημερώνουμε αντικειμενικά και με απόλυτη ειλικρίνεια, καθώς διαθέτουμε ένα ευρύ portfolio επιλογών, ικανό να ικανοποιήσει τις ανάγκες σας.
Προτείνουμε τα concepts που αξιοποιούν τις δυνατότητές σας και καλύπτουν τις προσδοκίες σας.
Εκπροσωπούμε τα πλέον δυναμικά brands για τα οποία σας ενημερώνουμε με κάθε λεπτομέρεια.
Ποιές είναι οι προοπτικές του κλάδου που σας ενδιαφέρει;
Ποιό concept είναι κατάλληλο για εσάς;
Ποιές είναι οι ευκαιρίες της αγοράς;
Ποιές είναι οι μεγάλες παγίδες;
Πώς να τσεκάρετε τον franchisor;
Τι να προσέξετε στην σύμβαση franchise;
Ποιά είναι τα κρυφά κόστη της επένδυσης;
Πώς να αξιολογείσετε τα καταστήματα που έχετε βρει;
Αξιοποιείστε την εμπειρία και την γνώση δεκαετιών της εταιρείας μας, καθώς διαδραματίζουμε θεσμικό, πρωταγωνιστικό και ηγετικό ρόλο στο franchising.
Ξεκινήστε το επιχειρηματικό μέλλον σας με εμάς και διασφαλίστε την επιτυχία!
Οι δυνητικοί δικαιοδόχοι - επιχειρηματίες οφείλουν να πραγματοποιούν τις δικές τους ανεξάρτητες έρευνες αγοράς και μελέτες σκοπιμότητας πριν λάβουν την τελική τους απόφαση.
