• 1

FB1  PArat

Manifesto Franchise

Κωνσταντίνος Σαρρής-Τζαμτζής (FC&D The Development Experts), Ιανουάριος 2012

Καλή Χρονιά με υγεία, θάρρος, επιμονή και αισιοδοξία. Αλλος ένας χρόνος ολοκληρώθηκε και ο νέος διανύει τα πρώτα του βήματα. Η ύφεση συνεχίζεται και δεν έχουμε καμμία πληροφόρηση σε ποιο σημείο της βρισκόμαστε. Η εικόνα που εισπράτουμε καθημερινά από την αγορά δεν είναι η καλύτερη δυνατή. Από αυτή την καθημερινότητα δεν θα μπορούσε να λείπει το franchise. Τι ίχνη ή τί σημάδια καλύτερα του άφησε το 2011; Πόσο αυτά τα σημάδια θα το επηρεάσουν; Πώς το αντιμετωπίζει η αγορά; και τι πρέπει να κάνουμε για το 2012;

Απλές ερωτήσεις μα ιδιαίτερα «καυτές». Τόσο «καυτές» δε που πλέον «δεν έχουν πάρει φωτιά τα μπατζάκια μας», αυτό είναι έτσι και αλλιώς σίγουρο αλλά δυστυχώς η φωτιά προχωράει και πρέπει να την σβήσουμε πριν να είναι πολύ αργά. Γιατί όμως αναφέρουμε όλα αυτά, τι έγινε το προηγούμενο έτος και μας ανάγκασε να αναφερθούμε «ξανά» σε αυτά; Πολύ απλά γιατί με το Franchise δεν ασχολούνται οι franchisees όπως θα έπρεπε αλλά η Αστυνομία. Για παράδειγμα ακολουθούν δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις.

  • Η πρώτη, αναφέρεται σε δημοσίευματα του http://www.e-go.gr όπως και άλλων sites για την σύλληψη γνωστού ιδιοκτήτη αλυσίδας κομμωτήριων για φοροδιαφυγή στην διεύθυνση http://www.e-go.gr/news/article.asp?catid=17826&subid=2&pubid=128847081&tag=19760 με τίτλο «Η πορεία από τις κομμώσεις στο ...κούρεμα» όπου περιγράφει όλο το ιστορικό ενώ αναφέρει επίσης «..σε βάρος του μάλιστα εκκρεμούσε απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, βάσει της οποίας είχε καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών για το αδίκημα της εκβίασης».   
  • Η δεύτερη, γίνεται γνωστή από μία πρώην Franchisee γνωστού δικτύου όπου με διάθεση να προστατέψει και άλλους από το να «παρασύρθουν» γράφει στην διεύθυνση που διατηρεί στο Facebook,  http://www.facebook.com/profile.php?id=100002063391367&sk=wall, τι έχει περάσει, παραθέτει και φωτογραφίες και αναφέρει με πίκρα, «Ο μόνος λόγος που η εταιρεία έκανε μία φ...οβερή διαφήμιση εκμεταλλευόμενη πάντα την ταμπέλα της ήταν για να ξεφορτωθεί ...τα στοκ από τις αποθήκες της» και συνεχίζει «ΟΤΙ ΛΑΜΠΕΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΧΡΥΣΟΣ!!!!!!!!! (με περισσότερα θαυμαστικά).

Σύμφωνα με μία έρευνα που διενεργήσαμε το 2011 στην FC&D, (www.fcd.gr) μεταξύ υποψηφίων franchisees λάβαμε περίτρανα τις απαντήσεις όπως ακολουθούν : «Καλό το franchise αλλά βρίσκεται σε παρακμή», «Καλό το όνομα αλλά άκουσα πως δεν υπάρχει υποστήριξη οπότε τι να το κάνω», «Καλή η προοπτική του franchise και όσα λέει η εταιρεία ότι προσφέρει αλλά δεν τα βλέπω» και που επιβεβαιώνουν δυστυχώς πως το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα μεγάλο.

Οσοι ασχολούμαστε επαγγελματικά με τον θεσμό δεν χρειάζεται να «ευλογούμε τα γένια μας», αλλά χρειάζεται να τα καθαρίσουμε. Οσοι δε βρίσκονται σε θεσμικούς ρόλους να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλίες.

Το Franchise έχει δυναμική και είναι αναμφισβήτητα η καλύτερη μέθοδος ανάπτυξης, δεν επιτρέπεται όμως να καταστρέφεται από εκείνους που ανήκουν στην κατηγορία «εξυπνάκηδες».

To2012 αναμένεται αβέβαιο και ασταθές, ένα «δύσκολο» έτος για τη χώρα μας εν μέσω κλυδωνισμών στις διεθνείς αγορές. Η επιχειρηματικότητα αντιμετωπίζει, πλέον, σοβαρά προβλήματα επιβίωσης καθώς ο κρατικός μηχανισμός αναζητά τη λύση για τα χρέη του μέσω φοροεισπρακτικών μηχανισμών που έχουν «γονατίσει» τόσο την κατανάλωση, όσο και κάθε επενδυτική πρωτοβουλία. Η χρόνια ανικανότητα των επαγγελματιών της πολιτικής σε συνδυασμό με τον πελατειακό χαρακτήρα των επί δεκαετιών κυβερνόντων σχημάτων δημιούργησε τη σημερινή τραγελαφική κατάσταση, με μοναδική ελπίδα, πλέον, τις ασυντόνιστες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, οι οποίες εφόσον θα είναι αρκετές σε πλήθος θα μπορέσουν να δημιουργήσουν το αναγκαίο «αντίβαρο» ανάπτυξης.


Καθώς οι κραταιές επιχειρηματικές οντότητες παραπαίουν μεταξύ πιστωτικών και χρεωστικών υπολοίπων και με κλειστές τις τραπεζικές στρόφιγγες, η ανάπτυξη μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσω των μικρομεσαίων και πολύ μικρών επιχειρήσεων.

 

Η Ευρωζώνη χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα χρέους, έλλειψη ανταγωνιστικότητας και ένα τραπεζικό σύστημα σοβαρά εκτεθειμένο σε κρατικό χρέος. Σύμφωνα με την Goldman οι περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης θα πρέπει να προωθήσουν σοβαρές μεταρρυθμίσεις που θα οδηγήσουν σε αποπληθωρισμό των οικονομιών τους. Μάλιστα, εκτιμά ότι ο αποπληθωρισμός για την Πορτογαλία πρέπει να φτάσει το 44%, για την Ελλάδα και την Ισπανία το 35% και για την Ιταλία το 20%. Για να επιτευχθούν, δε, τα ποσοστά αυτά θα χρειαστούν τουλάχιστον 20 έτη διαρκούς και σκληρής λιτότητας (!).

Η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας το 2012, σύμφωνα με την Pimco, το μεγαλύτερο fund διαχείρισης ομολόγων παγκοσμίως, εκτιμάται σε 1% - 1,5%, από 2,5% το 2011 και 4,1% το 2010. Η αμερικανική οικονομία αναμένεται να σημειώσει ανάπτυξη το πολύ έως 1%, η Ευρώπη θα εισέλθει σε ύφεση, ενώ, αντίστοιχα, η Κίνα θα σημειώσει ανάπτυξη της τάξης του 7%.


Καθώς η παγκόσμια οικονομία δεν αναμένεται να παρουσιάσει ανάπτυξη που θα συμπαρασύρει θετικά την ελληνική οικονομία, στο πλαίσιο μιας Ευρωζώνης όπου η «συμμαχία» Μερκοζί δεν προχωρά σε ριζική αντιμετώπιση με τύπωμα ευρώ ή έκδοση ευρομολόγων, δεν μπορούμε να αναμένουμε λύση εκ των έξωθεν, αλλά μόνο μέσω των αναπτυξιακών πρωτοβουλιών των ΠΜ&ΜΜΕ.

 

Όσο αφορά το «δαιμονισμένο» ΔΝΤ, είναι γνωστή η οργή που επικρατεί στις χώρες της Βορείου Ευρώπης σχετικά με την κρίση που έχει προκαλέσει στην ευρωζώνη το δημοσιονομικό χάος της Ελλάδας. Αυτό όμως που είναι λιγότερο γνωστό είναι τα εξ ίσου αρνητικά σχόλια και εκτιμήσεις για την Ελλάδα που κυριαρχούν στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Εκεί, η έμφαση είναι κυρίως στην προνομιακή μεταχείριση την οποία έχει η Ελλάδα από τους διεθνείς οργανισμούς και ιδιαίτερα από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ενώ λοιπόν στην Ελλάδα, πολλοί θεωρούν το ΔΝΤ ως μια «χούντα» που μας πίνει το αίμα, στον αναπτυσσόμενο κόσμο εικόνα είναι ακριβώς αντίστροφη. Εκεί η Ελλάδα θεωρείται ως μια βδέλλα που απορροφά τεράστιους πόρους από το διεθνή οργανισμό - με κίνδυνο ότι αν ξεσπάσει μια κρίση αύριο στον αναπτυσσόμενο κόσμο ο οργανισμός δεν θα έχει πόρους να την αντιμετωπίσει. Αυτό υποστηρίζει στην συνέντευξη για το newstime.gr ο γνωστός Ινδός οικονομικός δημοσιογράφος Σουαμανάθαν Ανκλεσάρια Αϊγιάρ, οικονομικός αρθογράφος των Τάιμς της Ινδίας και για πολλά έτη ανταποκριτής του αγγλικού περιοδικού Economist στην Ινδία.

Τελικά, το ΔΝΤ ενεπλάκη τελικά λόγω της απόφασης της κυβέρνησης Παπανδρέου να μην απολυθεί ούτε ένας δημόσιος υπάλληλος, απόφαση που καταδίκασε την χώρα στον σημερινό μαρασμό.

Φτάσαμε, λοιπόν, στο εκπληκτικό σήμερα σημείο, όπως αναφέρει ο Τάκης Μίχας, ότι σε μια χώρα της οποίας η κρίσης προέρχεται κατά 90% από κρατικά ελλείμματα και κρατικό δανεισμό, σε μια χώρα που έχει τον πιο διεφθαρμένο δημόσιο τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση να μην έχει απολυθεί ούτε ένας κομματικός εγκάθετος, ενώ έχουν απολυθεί  800 χιλιάδες δύσμοιροι ιδιωτικοί υπάλληλοι που σε τελική ανάλυση δεν είχαν καμιά σχέση με την κρίση!


Ωστόσο, η έξοδός μας από το ευρωπαϊκό οικοδόμημα θα επιφέρει μέγα καταστροφή όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά και σε ΕΕ και ΟΝΕ, ένα γεγονός που δεν μπορεί να μην έχουν κατανοήσει οι Μερκοζί και οι άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες, ένα κερδοσκοπικό και γεωπολιτικό παιχνίδι, στο οποίο ως αδύναμος κρίκος και λόγω γεωπολιτικής θέσης βρεθήκαμε εμπλεγμένοι.

 

Η συνεχής και αφόρητη πίεση του Έλληνα πολίτη ενδέχεται να οδηγήσει σε ακραία εσωτερική αναστάτωση, γεγονός που αυτόνομο ή σε συνδυασμό με τους φόβους των Μερκοζί θα έχουν ως αποτέλεσμα την έξοδό μας από την ΕΕ, την είσοδό μας στο αμερικάνικο group Κοσσόβου, Βοσνίας, Σκοπίων και στην πλήρη βαλκανιοποίησή μας.

Ως ελπίδα σωτηρίας μας, η ΕΕ έχει αρχίσει τελευταία να αντιλαμβάνεται τους ρόλους και τις σκοπιμότητες και σαφέστατα θα λάβει μέτρα, με στόχο να συγκρατήσει την Ελλάδα μέσα στην ΕΕ.


Η λύση στο τωρινό μας πρόβλημα και η αποφυγή της χρεοκοπίας της χώρας δεν θα δοθεί από τις σημερινές πολιτικές δυνάμεις. Θα δοθεί μέσω των επιχειρηματικών κινήσεων των ΠΜ&ΜΜΕ, οι οποίες δεν πριμοδοτούνται - φυσικά – από τα «κακοφτιαγμένα» ΕΣΠΑ, αλλά επαφίενται στην τόλμη και στην διόραση των Ελλήνων.

 

Από τα μέσα του 19ου αιώνα, ο βασικός μοχλός λειτουργίας της χώρα μας βασιζόταν στο πολιτικό πελατειακό σύστημα, που δημιούργησε ένα ολοκληρωτικά παρεμβατικό κράτος και οδήγησε τελικά στην κατάρρευσή του και στην σηματοδότηση του τέλους αφενός του ίδιου του καταστροφικού μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και των πολιτικών οικογενειών ως κυρίαρχη τάξη και των πολιτικών απόψεων ως αξιόπιστες στρατηγικές ευημερίας και δικαιοσύνης.

Είναι αβέβαιο αν θα προκύψουν νέες πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα, καθώς όσοι διαθέτουν τις αναγκαίες ικανότητες είτε είναι απασχολημένοι με τα δικά τους ζητήματα, είτε έχουν απηυδήσει από το τρέχον σύστημα.

Από την άλλη, ας μη ξεχνάμε τη δική μας αυτοκριτική καθώς έχουμε (ή μας έχουν) συνηθίσει στο «βόλεμα», αλλά και ας διαπιστώσουμε τη σύνθεση του πληθυσμού μας, με άνω του ενός εκατομμυρίου των μεταναστών, με αδιάφορους πολίτες του «καναπέ», με τη γενιά των 500 (?) ευρώ, με άνω του ενός εκατομμυρίου δημοσίους υπαλλήλους. Το, δε, χειρότερο είναι η ποιότητα σκέψης μας και η εν γένει παιδεία μας που οδηγούν σε «ακανόνιστη» συμπεριφορά, όταν ψηφίζουμε, όταν συναλλασσόμαστε, όταν υποβάλλουμε φορολογικές δηλώσεις, όταν εξυπηρετούμε τους πελάτες μας ή όταν αγοράζουμε…


Το σκηνικό, πλέον, διαμορφώνεται σε μια αναγκαστική συμβίωση με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης και φυσικά εντός της ΕΕ και αναζητείται ο καταλύτης που θα γεννήσει επιχειρηματική ανάπτυξη για νέες θέσεις εργασίας και ανακατανομή του κέντρου βάρους από το δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα.

 

Το ρόλο του καταλύτη αυτού ή τουλάχιστον ενός στοιχείου του μίγματος κατέχει το franchising, μέσω του οποίου ο κάθε ικανός και με διάθεση να εργασθεί, μπορεί να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση, έχοντας λυμένα μια σειρά από ζητήματα, από το πώς θα ονομάσει το κατάστημά του και πως θα το διαμορφώσει, μέχρι από πού θα αγοράζει και πως θα το διαφημίζει. Η οικονομία κλίμακος που παρέχεται μέσω του franchising δεν αφορά μόνο τις τιμές των εμπορευμάτων και των α’ υλών, αλλά τη κεντρική διοίκηση και συντονισμό όλων των απαραίτητων τμημάτων που κάθε σύγχρονη επιχειρηματική οντότητα οφείλει να διατηρεί, όπως R&D, Logistics, Quality Management, HR, τμημάτων που ένα μεμονωμένο κατάστημα φυσικά και δεν έχει τη δυνατότητα να συντηρεί.

Η δημιουργία νέων franchise καταστημάτων αφενός δίνει διέξοδο ως αυτοαπασχόληση σε όσους αναζητούν μεγαλύτερο εισόδημα και διέξοδο της δημιουργικότητάς του, αλλά και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας ενισχύοντας την αλυσίδα «Πληρώνομαι – Καταναλώνω» - «Πληρώνεται – Καταναλώνει», μια αλυσίδα που έχει «σπάσει» με την φοροεπιδρομή και τον ψυχολογικό πόλεμο που βιώνουμε από τα ΜΜΕ, αιτιολογημένα ή όχι.


Θεμελιώδες συστατικό του καταλυτικού μίγματος που θα τονώσει την ελληνική οικονομία και ανάπτυξη αποτελεί το franchising.

 

Παρόλο που η αγορά χρυσού βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδά της και τα σχετικά καταστήματα να εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο, με τον κλάδο να διαγράφει θετικά αποτελέσματα, καθώς πολλοί πολίτες "σκοτώνουν" τα κοσμήματά τους με στόχο να αυξήσουν την ρευστότητά τους, ο κλάδος χαρακτηρίζεται από μια σειρά ιδιαιτερότητες που δεν επιτρέπουν ενδεχομένως την ανάπτυξή του μέσω franchising.

Τα καταστήματα αγοράς χρυσού οφείλουν να ενημερώσουν τις σχετικές αστυνομικές αρχές και λάβουν την σχετική άδεια, η οποία είναι προσωπική και έχει κύριο στόχο την γνωστοποίηση στην αστυνομία του ατόμου που κάνει τις σχετικές συναλλαγές, ώστε να είναι δυνατή η ενεργοποίηση τυχόν διαδικασίας ιχνηλασιμότητας παράνομης προέλευσης αντικειμένων. Επίσης, απαιτείται η τήρηση συγκεκριμένων βιβλίων θεωρημένων από την αστυνομία καθώς και διαδικασιών ιχνηλασιμότητας των συναλλαγών. Οι ανωτέρω απαιτήσεις δεν επηρεάζουν τη συνεργασίας franchise, μειώνουν σημαντικά, όμως, το πλήθος των ενδιαφερομένων, οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι υπάρχουν πιθανότητες να "μπλέξουν" αν ασχοληθούν με το εν λόγω αντικείμενο. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν τέτοιου είδους καταστήματα δραστηριοποιούνται και στο "αντικείμενο" του ενέχυρου.

Το βασικό μειονέκτημα το κλάδου της αγοροπωλησίας χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλων αναφορικά με τις δυνατότητες ανάπτυξής του μέσω franchise αφορά στο ποιος αγοράζει το πολύτιμο μέταλο. Συνήθως η κάθε μητρική εταιρεία επιθυμεί να αφοδιάζει τον δικαιοδόχο της με προϊόντα, στην περίπτωσή μας όμως όχι να πουλά - αλλά να αγοράζει τα μέταλα, όμως βάση του κανονισμού της ΕΕ πώς θα μπορούσε να επιβληθεί αυτή η σχέση, αφού στην πράξη οι εν λόγω μητρικές εταιρείες πωλούν το χρυσό σε τρίτους. Ακόμη και αν αυτές το επεξεργασθούν για να το μετατρέψουν σε μπάρες υπάρχει και πάλι το ερώτημα "Μπορεί η μητρική εταιρεία ή άλλος τρίτος να αποτελεί το μοναδικό αγοραστή, όταν ο κανονισμός θέτει περιορισμούς ακόμη και στις περιπτώσεις των προμηθευτών".

Το θέμα θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί μόνο θεωρώντας ότι η μητρική εταιρεία παρέχει υπηρεσίες προμηθευτή με βάση το σκεπτικό ότι αξιολογεί τα εν λόγω π.χ. κοσμήματα, τα καθαρίζει, τα εκτιμά. τα μετατρέπει σε μπάρες. Αυτά, όμως, στη συνέχεια θα μπορούν να διατεθούν σε οποιοδήποτε αγοραστή επιθυμείτο κάθε κατάστημα.

Το όλο θέμα απαιτεί, αν υπάρχει φυσικά λόγος, ιδιαίτερη νομική μεταχείριση και πρώτα απ' όλα αξιολόγηση του κατά πόσο μια σχέση franchise στον κλάδο της αγοραπωλησίας πολύτιμων μετάλων θα ήταν νόμιμη βάση κανονισμού.

Οι συνθήκες που διέπουν τη σημερινή κατάσταση είναι γνωστές. Αυτό όμως που δεν είναι γνωστό είναι το μέλλον και πρωτίστως όσον αφορά στο αυριανό κοινωνικοπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, το οποίο προμηνύεται αβέβαιο και ταραχώδες βάση δύο θεμελιωδών διαπιστώσεων: Πρώτον, είναι βέβαιη η κατάρρευση της σταθερότητας του πολιτικού συστήματος με την έννοια της αυτοδυναμίας και με την διακυβέρνηση, πλέον, της χώρας μας από μια σειρά κυβερνήσεων συνεργασιών. Δεύτερον, σχετικά με τις σημερινές συνθήκες αστάθειας στην Ευρωζώνη, αναμένουμε είτε διάσπαση της συνοχής της, είτε δημιουργία αυστηρού πλαισίου διαχείρισης και εποπτείας των δημοσιονομικών μεγεθών κάθε κράτους – μέλους που έχει την ανάγκη οικονομικής στήριξης. Το μέλλον της Ευρωζώνης, πιθανολογούμε, ότι θα οριστικοποιηθεί σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα 2 – 3 ετών, με την ύφεση να επιδεινωθεί αρχικά σε μέτριο βαθμό και να καταστεί ιδιαιτέρως επώδυνη όταν θα οριστικοποιηθούν οι νέες συνθήκες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Αυτό το μελλοντολογικό σενάριο καθορίζει τον αμυντικό προσανατολισμό που οφείλουν να χαράξουν τόσο οι επιχειρήσεις, όσο και οι πολίτες της χώρας.

 

Η έννοια της επιχειρηματικότητας αφορά στην ανακάλυψη ευκαιριών, στην απόφαση αξιοποίησής τους και στην δημιουργία οργανωτικών δομών υλοποίησης των απαραίτητων ενεργειών. Αναφορικά με την πηγή της, δηλαδή τον επιχειρηματία, αφορά είτε υφιστάμενες οντότητες που επιθυμούν να αναπτυχθούν περαιτέρω, να αυξήσουν την κερδοφορία τους ή απλά να επιβιώσουν, είτε σε νέους επιχειρηματίες με στόχο κατ’ ουσία την αυτο-απασχόλησή τους, χαρακτηριζόμενη ως επιχειρηματικότητα ευκαιρίας, στις ως άνω δύο πρώτες περιπτώσεις ή επιχειρηματικότητα ανάγκης στις δύο άλλες.

 

Επιχειρώ εξ’ Ανάγκης

Πλέον, στο πλαίσιο της παρούσας και μελλοντικής ύφεσης, θεωρούμε ότι η επιχειρηματικότητα στη χώρα μας εκφράζεται ως λύση ανάγκης, δηλαδή πηγάζει από την έλλειψη υφιστάμενων δραστηριοτήτων με ικανοποιητικές και σχετικά βέβαιες αποδόσεις. Άλλωστε, στη λογική αυτή συνηγορούν και τα στατιστικά στοιχεία όπου σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ η επιχειρηματικότητα ανάγκης αντιπροσώπευε πριν το 2010 άνω του 20% των επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Franchise εκτιμάται ένα συνολικό πλήθος της τάξεως του ενός εκατομμυρίου ενδιαφερομένων, με το 70% αυτών να διερευνούν τις προοπτικές του franchising, με σκοπό να ανοίξουν τη δική τους επιχείρηση για να μη παραμείνουν άνεργοι.

Βάση των ανωτέρω, καταλήγουμε στο συμπέρασμα (#1) ότι οι νέοι επιχειρηματίες αφορούν κατά κύριο λόγο άτομα που αναζητούν την αυτό-απασχόληση, την απεξάρτηση από το τέλμα της ανεργίας και χαρακτηρίζονται από μικρές οικονομικές απαιτήσεις, χαμηλό διαθέσιμο κεφάλαιο, έλλειψη επιχειρηματικής εμπειρίας και ανάληψης επιχειρηματικού ρίσκου, στοιχεία που ενδυναμώνουν την προσδοκώμενη ζήτηση για franchising.

 

Η Θανατική Ποινή του Μικρομεσαίου

Αν αναλογιστούμε ότι το 2008 στις ΗΠΑ το 1% του πληθυσμού κατείχε  το 24% του πλούτου, με την συσσώρευση του πλούτου στα επίπεδα του 1928 ή και ότι στην Σουηδία η συσσώρευση  υπερβαίνει, σε πραγματικά μεγέθη, την συσσώρευση  των ΗΠΑ, τα υφιστάμενα στατιστικά στοιχεία σε συνδυασμό με τις τρέχουσες πολιτικές λιτότητας συρρικνώνουν πανταχόθεν ακόμη περισσότερο τα εισοδήματα της μικρομεσαίας τάξης και οδηγούν στην πτωχωποίηση αυτής, με το γενικότερο οικονομικό αποτέλεσμα να μειώνεται στο Δυτικό Κόσμο και να μεγαλώνει η συμμετοχή των αναδυόμενων οικονομικών δυνάμεων.

Πολύ περισσότερο στη χώρα μας, όπου Κοινωνία της Αφθονίας έχει πλέον επέλθει και ο κίνδυνος οικονομικής εξαθλίωσης της δυτικής μικρομεσαίας τάξης είναι ορατός, τα χαρακτηριστικά της αγοράς που προσδιορίζουν τη συμπεριφορά των (έως σήμερα διατυπωμένων) target groups αλλάζουν δραματικά. Η δομή της απασχόλησης, η εκπαίδευση, οι καταναλωτικές συνήθειες, η δυνατότητα συμμετοχής στον ισχύοντα τρόπο ζωής (lifestyle) και η ύπαρξη θετικών προσδοκιών και αισθήματος βεβαιότητας για το μέλλον αναδιαμορφώνουν το προφίλ των μεσαίων στρωμάτων, αυτών που διαθέτουν καθαρό εισόδημα των μεταξύ 70% και 150% του εισοδηματικού μέσου.

Κυρίως, όμως, ενώ μέχρι σήμερα το κοινωνικο-οικονομικό σύστημα ικανοποιούσε τις προσδοκίες της δυτικής μεσαίας τάξης, πλέον, προβάλλει τον κίνδυνο της κοινωνικής καθόδου των μεσαίων στρωμάτων, με την ταυτόχρονη ραγδαία διεύρυνση των μεσαίων τάξεων στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, της Κεντρικής και Λατινικής Αμερικής.

Το συμπέρασμα (#2) που οδηγούμαστε αναφορικά με τις επιχειρήσεις που απευθύνονται στη μεσαία τάξη αφορά αφενός για τις δραστηριότητες εντός Ελλάδος στο γεγονός ότι το πλέον σώφρον είναι να αλλάξουν προσανατολισμό προς luxury ή προς extremely low price goods and services και αφετέρου να στραφούν προς τις BRICs, όσες εξάγουν ή αναπτύσσονται ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν εκτός Ελλάδος.

 

Ο Έρωτας των Προσφορών

Σήμερα, τα καταστήματα λιανικής επιδίδονται σε έναν ανελέητο πόλεμο προσφορών με στόχο να αναζωπυρώσουν το αγοραστικό ενδιαφέρον των καταναλωτών και να τονώσουν τις πωλήσεις τους. Σύμφωνα, δε, με τα στοιχεία της παγκόσμιας έρευνας της Nielsen, το 70% των Ελλήνων δηλώνει πως, όταν φτάνει η ώρα να επιλέξει το κατάστημα που θα αγοράσει το όποιο προϊόν, επηρεάζεται πολύ από τις εκπτώσεις και τις χαμηλές τιμές, σε συνδυασμό με την ποιότητα. Επιπλέον, έξι στους δέκα Έλληνες δηλώνουν πως αγοράζουν προϊόντα σε προσφορά, ενώ πέντε στους δέκα χρησιμοποιούν κουπόνια και αγοράζουν μεγαλύτερες και πιο συμφέρουσες συσκευασίες. Σχεδόν το σύνολο των Ελλήνων (88%) αναγκάστηκε να αλλάξει τις αγοραστικές του συνήθειες, εξαιτίας της συνεχιζόμενης κρίσης, και ένα αρκετά υψηλό ποσοστό (63%) στρέφεται σε φθηνότερα καταναλωτικά προϊόντα, ώστε να ανταπεξέλθει στο δυσοίωνο οικονομικό περιβάλλον. Παράλληλα, ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό καταναλωτών προτιμά τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Στα ανωτέρω, έρχονται να προστεθούν, και οι ιστοσελίδες προσφορών στο διαδίκτυο που βομβαρδίζουν συνέχεια με προσφορές τα mail lists που διαθέτουν, ξεκινώντας ως group buying sites, συνεχίζοντας ως search deal portals και πλέον αναμένουμε πληθώρα  εξειδικευμένων deal sites για διασκέδαση, τουρισμό κ.λπ.

Στο ανωτέρω πλαίσιο, επανακαθορίζεται η στρατηγική των επιχειρήσεων και παρατηρούμε την εμπορική επιτυχία του εκπτωτικού χωριού της McArthurGlen, τις πολιτικές προσφορών Sprider Stores, με τα αποτελέσματα του ομίλου, όμως, να καταγράφουν μείωση πωλήσεων και αρνητικό πρόσημο στα κέρδη.

Καθώς οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για το 2012, με τους ανέργους να ξεπερνούν το 1.000.000 και με τους μισθούς να έχουν υποστεί σοβαρή μείωση, το συμπέρασμα (#3) αφορά στην προώθηση προϊόντων με χαμηλότερες τιμές σε συνδυασμό με μόνιμες προσφορές, μέσω deal sites, loyalty cards, outlet stores κ.ο.κ. με την αποθέωση του ρητού «η τσιγκουνιά είναι μαγκιά».

 

Όσο πιο απλά τόσο πιο καλά

Απαιτείται ένας νέος τρόπος σκέψης, με σκοπό να επιτευχθούν με «απλότητα» και χωρίς «απώλειες» οι απαραίτητες λειτουργίες στη κάθε επιχείρηση και πάντα επικεντρωμένες στην πραγματική αξία όπως την αντιλαμβάνεται ο πελάτης.

Ο καθημερινός αγώνας να περιορισθεί το λειτουργικό κόστος με κάθε θυσία, να εξασφαλιστεί  η ταμειακή ρευστότητα, να αποπληρωθούν οι δόσεις για τα τραπεζικά δάνεια ή να γίνουν οι παραγγελίες προς τους προμηθευτές έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε ελάχιστα έως μηδενικά περιθώρια κέρδους, καθώς εκείνο που τις απασχολεί είναι να διατηρούν τις ταμειακές ροές τους.

Το συμπέρασμα (#4) στο οποίο καταλήγουμε αφορά στην εστίαση  στη Λιτή Διοίκηση, στον προσανατολισμό στη ροή αξίας του προϊόντος και στην εκμηδένιση των διαδικασιών που δεν προσθέτουν αξία όπως η αποθήκευση, η μεταφορά, ο έλεγχος. Οι απώλειες και το «άχρηστο» κόστος μηδενίζονται μέσω ενεργειών διαρκούς βελτίωσης με στόχο την απλοποίηση όλων των διαδικασιών, εντός ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης, σεβασμού και ενεργοποίησης του προσωπικού.

Οι αρχές του Lean Management είναι αυτές που διέπουν την σωστή και ορθολογική διοίκηση των επιχειρήσεων σε εποχές οικονομικής κρίσης, με στόχο τα ελάχιστα σταθερά κόστη, το δυνατόν λιγότερο αλλά ικανό προσωπικό, τις ταχείς αποσβέσεις. Η οργάνωση και λειτουργία της επιχείρησης πρέπει σήμερα να είναι λιτή, χωρίς περιττό «λίπος». Η διεθνής πρακτική επιτάσσει να ακολουθήσουμε το ιαπωνικό μοντέλο, ώστε να αποβάλλουμε το «muda» (waste), να εντοπίσουμε και να περιορίσουμε τις απώλειες και τις σπατάλες.

 

(Δεν έχει σημασία πόσα έχεις, αλλά τι αγοράζεις μ’ αυτά)

Η σταθερότητα στην Ευρωζώνη, θεωρείται πλέον, ότι θα επιτευχθεί με την έκδοση ευρωομολόγων, τα οποία θα εγγυώνται όλα τα κράτη-μέλη. Όπως μια κυβέρνηση που θέλει να δανειστεί εκδίδει ένα ομόλογο, έτσι ένας οργανισμός της ευρωζώνης θα αναλάβει να εκδίδει ομόλογα κάθε φορά που μια χώρα της ζώνης του ευρώ θέλει να δανειστεί.

Οι ηγέτες της ΕΕ ενδέχεται να αναγκαστούν να υποκύψουν στις πιέσεις των αγορών και να προχωρήσουν στην έκδοση ευρωομολόγου, ακόμα και εντός του 2012, καθώς ολοένα και περισσότεροι επενδυτές και οικονομολόγοι εκτιμούν ότι αυτή είναι η καλύτερη λύση για την κρίση χρέους στην ευρωζώνη.

Ωστόσο, ανακύπτουν δυο ερωτήματα, αν τα χρήματα από την έκδοση των ευρωομολόγων θα είναι αρκετά για  να αντιμετωπισθεί η κρίση χρέους και αν θα συγκεντρωθούν, ουσιαστικά από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες θα «κληθούν» να τα αγοράσουν.

Εδώ έρχεται και η πρόταση – λύση για τύπωμα χρήματος, μέσω της εγγύησης από την ΕΚΤ όλων των ομολόγων που ήδη έχουν εκδοθεί από τις ευρωπαϊκές χώρες, ή μέσω της έκδοσης ευρωομολόγου με το οποίο θα χρηματοδοτούνται όλες οι ευρωπαϊκές χώρες. Η λύση αυτή θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρώπη και σε υποτίμηση του ευρώ της τάξεως του 10-20%.

Όποιο σενάριο και αν πραγματοποιηθεί, το θέμα για την ευημερία τόσο της χώρας όσο και των μελών της Ευρωζώνης αφορά στην αγοραστική δύναμη των λαών, η οποία θα μειωθεί ακόμη περισσότερο οδηγώντας μας και πάλι στο συμπέρασμα #2 που αφορά την εξαθλίωση των μικρομεσαίων τάξεων.

 

Ποιά κανάλια έχουν τηλεθέαση;

Το internet αφορά σε μια νέα τάση της αγοράς, όπου όλοι έχουν πρόσβαση, με ραγδαία αύξηση των χρηστών στη χώρα μας από 15,5% το 2002 σε 33,5% σήμερα. Δηλαδή, πάνω από 3.500.000 άνθρωποι έχουν καθημερινή επαφή με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που διατίθενται από το διαδίκτυο.

Στην Ελλάδα όπως και στην Ευρώπη παρατηρείται σημαντική αύξηση (κατά 9%) στο ποσοστό των πολιτών που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (έφθασε στο 24% το 2008), για ανεύρεση πληροφοριών για αγαθά και υπηρεσίες (27% το 2008), όπως επίσης και για διάβασμα εφημερίδων και περιοδικών (18% το 2008). Το ποσοστό των πολιτών που κάνει χρήση άλλων λιγότερο δημοφιλών υπηρεσιών για τις οποίες απαιτούνται περισσότερες δεξιότητες στη χρήση διαδικτύου έχει επίσης αυξηθεί κατά 2-5%.

Ωστόσο, η φιλοσοφία που διέπει το διαδίκτυο είναι η F&F, δηλαδή Freedom and Free, ελευθερία στην διατύπωση ιδεών, δωρεάν πρόσβαση στο περιεχόμενο κάθε είδους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι επισκέπτες του διαδικτύου έχουν συνηθίσει να ενημερώνονται δωρεάν, να αναζητούν τις σωστές πληροφορίες, να επικοινωνούν, να διασκεδάζουν, να μαθαίνουν, να αγοράζουν. Η πολύπλοκη σχετικά δομή των καναλιών επικοινωνίας των επιχειρήσεων μέσω του διαδικτύου προβάλλει μέσα από τις ιστοσελίδες τους, τα ηλεκτρονικά τους καταστήματα, τα κοινωνικά δίκτυα, τους ηλεκτρονικούς οδηγούς, τα portals αγορών και ενημέρωσης, τα blogs, τα newsletters. Η ορθή διαχείριση και αξιοποίηση των διαδικτυακών καναλιών απαιτεί πρώτα απ’ όλα μια ενιαία στρατηγική άρρηκτα δεμένη με τη συνολική στρατηγική της κάθε επιχείρησης (συμπέρασμα #5) και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη νέων κλάδων (π.χ. στην εκπαίδευση ή στην ενημέρωση), αναβαθμίζοντας σταθερά το διαδίκτυο ως το #1 μέσο προβολής, προώθησης, επικοινωνίας και πληροφόρησης.

 

The Core Element

Τι είναι τελικά, σήμερα, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα; Ποιό είναι το χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί μια εταιρεία από τον ανταγωνισμό της;

H ιστορική αναδρομή διδάσκει πως το πλεονέκτημα μιας εταιρείας που σήμερα χαρακτηρίζεται ανταγωνιστικό, μπορεί να αποδειχθεί αύριο ως τροχοπέδη, δεν κατανοηθούν εγκαίρως οι δομικές αλλαγές της αγοράς. Πλέον, για τη χάραξη μιας επιτυχημένης στρατηγικής είναι απαραίτητη η συνεχής και εις βάθος κατανόηση του ανταγωνισμού, της εξέλιξης και των συντελεστών που διέπουν κάθε πλεονέκτημα.

Οι Kim και Mauborgne έχουν οδηγηθεί στο συμπέρασμα (#6) ότι καθώς οι αγορές αλλάζουν με αέναους ρυθμούς και καθώς οι επιχειρήσεις χαρακτηρίζονται από συνεχείς διακυμάνσεις στην απόδοσή τους, οφείλουν να επικεντρωθούν στην  στρατηγική κίνησή τους. Οι στρατηγικές κινήσεις θα τις βοηθήσουν να απαγκιστρωθούν από τον κόκκινο ωκεανό (δηλαδή τον κλάδο στον οποίο συνωστίζονται οι παίκτες μαχόμενοι για ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα) και θα τις οδηγήσουν στην «ασφάλεια» του γαλάζιου ωκεανού.

Ακολουθείστε τα διδάγματα του Steve Jobs και ανακαλύψτε τους δικούς σας γαλάζιους ωκεανούς:

  • Εμπιστευθείτε τη διαίσθησή σας, πιστεύετε πάντοτε σε κάτι δικό σας. Ακολουθήστε την περιέργειά σας και τον αυθορμητισμό σας. Υπερασπισθείτε τις επιλογές σας. Μη μπερδεύεστε. Μην παρασύρεστε από τις προτιμήσεις των άλλων.
  • Μερικές φορές, η ζωή είναι σα να μάς χτυπάει στο κεφάλι μ΄ ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Μη συμβιβάζεστε. Μη βολεύεστε. Επιμένετε. Μην εγκαταλείπετε αυτό που αγαπάτε. Αν δεν το βρήκατε ακόμα, αναζητήστε το. Όπως συμβαίνει με όλα τα πράγματα της καρδιάς, μόλις φανεί θα το καταλάβετε αμέσως.
  • Τι αξίζει να ζεις αν δεν κάνεις αυτό που θέλεις; Ο χρόνος δεν είναι για σπατάλη. Ζήστε τη ζωή σας. Μη ζείτε από τα αποτελέσματα της σκέψης των άλλων. Μη ζείτε τη ζωή κάποιου άλλου.

 

Tomorrow is here

Σύμφωνα με έρευνα της McKinsey η Ελλάδα έχει τα χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης στην Ευρώπη, με μόνο το 66% των Ελλήνων να εργάζεται, σε σύγκριση με το 73% της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του 70% της Νότιας Ευρώπης. Επιπλέον, πρόβλημα εντοπίζεται και στην παραγωγικότητα, αφού η παραγωγικότητα ενός Έλληνα εργαζόμενου κοστολογείται στα 35 δολάρια/ώρα, σε σύγκριση με της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κοστολογείται στα 49, της Κεντρικής Αμερικής στα 55 και των Ηνωμένων Πολιτειών στα 58 δολάρια.

Η McKinsey τονίζει με έμφαση την υψηλή προστασία που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας σε πολλά σημεία τα ευεργετικά αποτελέσματα που θα είχε για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της απασχόλησης η υιοθέτηση ευέλικτων μορφών εργασίας.

Δυστυχώς, η ήδη αυξημένη και ταχέως αυξανόμενη ανεργία οδηγεί από μόνη της βάση του νόμου προσφοράς – ζήτησης στην συμπίεση των μισθών και στην καθιέρωση όλων και πιο «ευέλικτων» μορφών εργασίας, με ενίσχυση του outsourcing  και με στελέχωση των επιχειρήσεων αφενός με καλοπληρωμένα λίγα στελέχη και με χαμηλόμισθο προσωπικό χαμηλής παραγωγικότητας, όπως άλλωστε έχει ήδη συμβεί στις χώρες που ετέθησαν υπό την εποπτεία του ΔΝΤ. (συμπέρασμα # 7)

Ταυτόχρονα, η μελέτη της McKinsey «Η Ελλάδα 10 χρόνια μπροστά», έχοντας παράλληλα αποσπάσει σημαντικές και πολλές αντιρρήσεις τόσο για τα συμπεράσματά της όσο και για την μεθοδολογία της, προσδιορίζει τους βασικούς οικονομικούς κλάδους που κρίνει ότι θα αποφέρουν σημαντικά κέρδη τα επόμενα 10 χρόνια,

  • Τουρισμός.
  • Ενέργεια.
  • Βιομηχανία - μεταποίηση τροφίμων.
  • Αγροτική παραγωγή - γεωργικές καλλιέργειες.
  • Λιανικό και χονδρεμπορικό εμπόριο.

Δίπλα σε αυτούς τους βασικούς τομείς προστίθενται και κάποιοι ακόμη που χαρακτηρίζονται ως «αναδυόμενοι αστέρες» από τους συντάκτες της έκθεσης, όπως παραγωγή γενόσημων φαρμάκων, ιχθυοκαλλιέργειες, ιατρικός τουρισμός, φροντίδα για την τρίτη ηλικία και τους χρόνια ασθενείς, δημιουργία περιφερειακών διαμετακομιστικών κόμβων, διαχείριση αποβλήτων.

Η έκθεση της McKinsey θεωρεί ότι το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων τις καθιστά αυτομάτως και λιγότερο αποδοτικές και  δίνει την εντύπωση ότι επιθυμεί να προωθήσει στην Ελλάδα μεγάλα καταστήματα λιανικής. Κατά την άποψή μας, όταν η επιχειρηματικότητα ανάγκης οδηγεί στο άνοιγμα μιας επιχείρησης για βιοποριστικούς λόγους είναι εύλογο ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις στερούνται οράματος, υποδομής και γνώσης, ένα γεγονός που δημιουργεί σημαντικά κενά και αντιμετωπίζει μόνο μέσω του franchising, το οποίο μπορεί να σταθεί αξιοπρεπώς έναντι των πολυεθνικών κολοσσών. (συμπέρασμα # 8)

Επιπλέον, οι μητρικές επιχειρήσεις franchise σε συνδυασμό με την εξειδίκευση των δραστηριοτήτων τους σε ζητήματα R&D και Marketing, διαθέτουν μεγάλη ευελιξία και διαθέτουν μεγαλύτερη ικανότητα να  ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες δομές των αγορών και των προτιμήσεων των καταναλωτών.

 

***

Κλείνοντας και συνοψίζοντας το αποτέλεσμα των ως άνω 8 θεμελιωδών συμπερασμάτων, οδηγούμαστε σε μια Νέα Εποχή για την ελληνική επιχείρηση και εν γένει για την ελληνική κοινωνία, πιο καλά οριοθετημένη και πολύ λιγότερο αισιόδοξη, ένα νέο περιβάλλον συνεχών αναταράξεων και αλλαγών, όπου κερδισμένοι θα βγουν μόνο όσοι θα μπορέσουν να εκμεταλλευθούν τα πλεονεκτήματα της ευέλικτης δράσης και των ταχέων αποφάσεων, διαθέτοντας παράλληλα βαθιά γνώση και καθορισμένη στρατηγική.

No Internet Connection