Κεφάλαιο 3: Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα

Το franchise αποτελεί μία από τις πλέον διαδεδομένες μορφές επιχειρηματικής ανάπτυξης και συνεργασίας παγκοσμίως. Η επιτυχία του βασίζεται στη δυνατότητα συνδυασμού της επιχειρηματικής ανεξαρτησίας του franchisee με τη δύναμη ενός οργανωμένου και αναγνωρίσιμου επιχειρηματικού συστήματος. Ωστόσο, όπως κάθε επιχειρηματικό μοντέλο, παρουσιάζει τόσο σημαντικά πλεονεκτήματα όσο και συγκεκριμένους περιορισμούς για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Για τον franchisor

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα για τον δικαιοπάροχο είναι η ταχύτητα διείσδυσης στην αγορά με τη χρήση ξένων κεφαλαίων (Other People's Money - OPM). Επιπλέον, επιτυγχάνει:

• Αποκέντρωση του λειτουργικού κινδύνου: Οι εργασιακές σχέσεις, τα τοπικά ενοίκια και οι καθημερινές ζημιές επιβαρύνουν τον franchisee.

• Αγοραστική δύναμη: Όσο μεγαλώνει το δίκτυο, τόσο βελτιώνονται οι τιμές με τους προμηθευτές, αυξάνοντας το περιθώριο κέρδους για όλο το σύστημα.

Το μειονέκτημα; Η απώλεια του απόλυτου ελέγχου. Ένας ιδιότροπος ή αποστασιοποιημένος franchisee μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στη φήμη του brand. Επίσης, τα κέρδη ανά μονάδα είναι σαφώς χαμηλότερα από ό,τι σε ένα ιδιόκτητο κατάστημα, καθώς μοιράζονται με τον franchisee.

Για τον franchisee

Για τον δικαιοδόχο, το franchise είναι η αγορά ενός χρονικού παραθύρου. Αντί να ξοδέψει 5 χρόνια και χιλιάδες ευρώ σε δοκιμές και λάθη για να μάθει πώς λειτουργεί μια αγορά, αγοράζει έτοιμη τη γνώση από την πρώτη μέρα. Έχει υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης σε σχέση με τις ανεξάρτητες start-ups.

Το τίμημα που πληρώνει είναι η απώλεια της επιχειρηματικής του αυτονομίας. Δεν μπορεί να αλλάξει το μενού, δεν μπορεί να αλλάξει τα χρώματα, δεν μπορεί να επιλέξει δικούς του προμηθευτές. Αν είστε ένας δημιουργικός επαναστάτης που θέλει να αυτοσχεδιάζει κάθε πρωί, το franchise θα σας φανεί σαν μια χρυσή φυλακή.

Συνηθισμένοι μύθοι και παρεξηγήσεις

• Μύθος 1: «Το franchise εγγυάται την επιτυχία». Λάθος. Το franchise εγγυάται μόνο το σύστημα. Η εκτέλεση παραμένει τοπική. Αν ο franchisee δεν εργαστεί σκληρά, το σύστημα θα αποτύχει.

• Μύθος 2: «Ο franchisor βγάζει χρήματα στην πλάτη μου». Αν το δίκτυο είναι υγιές, ο franchisor κερδίζει επειδή σας βοηθά να κερδίσετε περισσότερα από όσα θα κερδίζατε μόνοι σας. Είναι μια σχέση win-win, όχι παρασιτική.

• Μύθος 3: «Μπορώ να το κάνω μόνος μου πιο φθηνά». Ίσως – αν και αμφίβολο - στην αρχή. Αλλά στην πορεία, το κόστος των λαθών, του κακού μάρκετινγκ και των υψηλών τιμών αγοράς πρώτων υλών θα ξεπεράσει κατά πολύ το κόστος των entry fees και των royalties.